Ahozko trebetasunak
LH-n

Hizkuntzaren Didaktika

Hizkuntzen irakaskuntzan ikuspegi eta metodo ezberdinak eraman dira

Ikuspegia/Metodoa Ahozkotasunaren
irakaskuntza
XX. Mendearen aurretik Metodo zuzena edo Naturala Ahozko elkarreragina:
irakaslearen galdera-ikaslearen erantzuna

Ikuspegia/Metodoa Ahozkotasunaren
irakaskuntza
XX. mendea Metodo Estrukturalistak:
Situazionala eta Audiolinguala
Egituren errepikapena
Dena ahoz lantzen da eta idatzizko hizkuntza bigarren maila

Ikuspegia/Metodoa Ahozkotasunaren
irakaskuntza
Ikuspegi eta metodo alternatiboak Erantzun fisiko Totala, Metodo Isila,
Hizkuntzaren Ikaskuntza Komunitarioa,
Sugestopedia,
Adimen anitzak,
Ikuspegi Lexikoa
eta Gaitasunetan Oinarritutako Hizkuntzen Irakaskuntza.
Gramatikaren irakaspenari emandako garrantzitik alde egin nahi zuten, eta ikasgeletan elkarrizketarako tartea zabaldu.

Ikuspegia/Metodoa Ahozkotasunaren
irakaskuntza
Gaur egungo ikuspegi komunikatiboak Hizkuntzaren Irakaskuntza Komunikatiboa,
Ikuspegi Naturala,
Hizkuntzaren Ikaskuntza Kooperatiboa,
Edukietan Oinarritutako Instrukzioa,
Atazetan Oinarritutako Hizkuntzaren Irakaskuntza eta post-metodo aroa.
Ikasleen arteko harremanak sortzea; ez bakarrik egiturak ezagutzea.
Ikasleek hizkuntza ikasiko dute komunikatzeko beharragatik

Ahozko ekoizpen eta jarduera motak

  • Adierazpen publikoak egitea (informazioa, jarraibideak, etab.)
  • Jendaurrean hitz egitea (azalpenak ematea bileretan, unibertsitateko hitzaldiak, sermoiak, ikuskizunak, kiroletako azalpenak, salmenten aurkezpenak, etab.)
  • Elkarrizketak

…eta ekintza horiek hurrengoak eska ditzakete:

  • Idatzizko testu bat ozen irakurtzea;
  • Oharretan, idatzizko testu batean edo ikusizko elementuetan (eskemak, irudiak, grafikoak, etab.) oinarrituta hitz egitea;
  • Aldez aurretik prestatutako zerbait antzeztea;
  • Bat-batean hitz egitea;
  • Abestea.

Marko bat

Lantzeke egon dan eremua

Hizkuntzaren ikaskuntzan nahiz irakaskuntzan, sarritan, ahozkotasuna ahaztu egin da. Horren ondorioz, ahozkotasunaren ezaugarri segmentalak (kontsonanteak eta bokalak) nahiz suprasegmentalak (erritmoa, azentua eta intonazioa) sarritan ez omen ditugu irakatsi

—Usó, 2008

El papel marginal de la pronunciación tanto en los materiales didácticos (en la introducción, en el apéndice, en actividades desligadas del tema de la unidad… ) como en las publicaciones en el ámbito de la didáctica de la LE.

—Cortés Moreno, 2001: 128

Hoy en día, muchos profesionales sin conocimientos específicos de fonética quieren o necesitan por motivos laborales adaptar su pronunciación al uso estándar de la lengua y alejar, en su proyección pública, rasgos considerados demasiado dialectales o marcados especialmente de algún modo. Pueden estar en este caso periodistas, locutores de televisión y de radio, cantantes de éxito, políticos, empresarios, financieros… Para dirigirse a un amplio público y transmitir mensajes alejados de la broma como puede ser un telediario o un discurso de política general puede ser interesante intentar circunscribirse a un estilo estándar formal de pronunciación para que aspectos marcadamente dialectales o sociales no desvíen la atención del contenido que se pretende transmitir. También puede verse en esta situación un actor o una actriz que para poder trabajar deba disimular su acento original o, por el contrario, deba adoptar un acento que no es el suyo nativo.

—Fernández, 2007:43

Baliabideak

BIDEOJOKOAK: Bideojokoak sortu izan dira behar bereziak dituztenei laguntzeko (Corrales, 2015; Aguilar et. al., 2015), izan ere bideojokoek aukera ematen dute errealiatea errepresentatzeko, hiztunen arteko erlazioak adierazteko eta komunikazio egoeretan gertatzen diren kausa-ondorio erlazioak lantzeko (Aguilar et. al., 2015).

Pradia bideojokoa:

Intonazio eta emozio patroiak identifikatu eta lantzeko.
Batez ere behar bereziak dituzten umeentzako baliabidea da.

Jolasak

ESKU JOLASA

Antolaketa: Binaka.

Helburua: Emozioen adierazpena lantzea.

Materiala: Errezitatu bat.

Prozesua: Jolasarekin hasi aurretik: Irakasleak binaka jarriko ditu umeak eta errezitatu bitartean zati batzuk pozik, haserre eta triste adieraziko dituztela esango die, irakasleak aukeratuko du zer zati esango duten pozik, haserre ala triste, eta emozio mota adierazten dutenean, ikasleek era horretan errezitatuko dute. Jolasaren hasieran: Errezitatu hau denen artean esango dute ahoz gora:

Arre arre mandako
Bihar Tolosarako
Etzi Iruñerako
Handik zer ekarriko
Zapata ta gerriko

—Gaminde, 2007

Jolastu bitartean: Eskuekin binaka jolastuko dira, errezitatu bitartean binaka ezkuekin jolastuko dira eta irakasleak emozio mota adieraztean errezitatua adierazteko era emozio horretarako moldatuko dute.

—Gaminde et al. 2014

Trebetasunak eta sekuentzia didaktikoak

  • ikasgela txokoetan antolatzen da
  • antolatzeko era ezberdinak: espazio eta denbora berean
  • bakarkako zein taldekako ariketa ezberdinak landu daitezke aldi berean
  • ikasleak autonomiaz aritzen dira
  • irakasle zein ikaskideei laguntza eskatzeko aukera dago
  • irakasleak ikasleak behatzeko aukera zabalagoa du

Hirugarren jarduera (1/3)

Sartu Heziberri 2020n eta aztertu sekuentzia didaktiko batzuk

Txostena idatzi

Egituraketaren berri emanaz, bereziki kontu hauek kontuan izanda:

  • gaitasunak eta helburuak (behar bereziak, irakurzaletasuna, kokapena curriculum dekretuan…)
  • taldekatzea (teknikarik? …)
  • berdinen arteko tutoretza (bai/ez)
  • familien, ingurunearen… parte hartzea (bai/ez, zein neurritan…)
  • baliabideak edo materialak originalak diren eta zein neurritan
  • denboralizazioa